Rozwój przedsiębiorczości a prawno-instytucjonalne otoczenie polskiej gospodarki w świetle teorii wyboru publicznego

Praca doktorska poświęcona jest analizie strukturalnych uwarunkowań rozwoju przedsiębiorczości – identyfikacji czynników instytucjonalnych, które ułatwiają bądź utrudniają rozpoczynanie i prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce. W tym celu poruszona jest w niej problematyka kosztów transakcyjnych, bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, rozwoju kapitału zaufania społecznego, jak również wpływu formalnych i nieformalnych grup interesu na gospodarkę poprzez współkształtowanie jej prawno-instytucjonalnego otoczenia. Analiza prowadzona jest z wykorzystaniem założeń i narzędzi charakterystycznych dla, zaliczanej do Nowej Ekonomii Instytucjonalnej, teorii wyboru publicznego. Stanowi to o nowatorstwie pracy na gruncie polskiej socjologii oraz daje nadzieje na uzupełnienie dotychczasowych osiągnięć klasycznej ekonomii i socjologii w dziedzinie analizy uwarunkowań przedsiębiorczości. Celem zastosowania do badań socjologicznych perspektywy bliskiej ekonomii jest ujęcie omawianej problematyki w sposób symetryczny, intersubiektywny i łatwiejszy do wykorzystania w projektowaniu lokalnej i centralnej polityki rozwoju przedsiębiorczości, która uwzględniała dotąd głównie czynniki ekonomiczne. Na gruncie metod wykorzystywane są badania sondażowe, wywiady oraz focusy z przedsiębiorcami i przedstawicielami instytucji, jak również analiza dokumentów (przepisów prawa, akt sądowych, raportów) i wskaźników gospodarczych. Spodziewanym efektem prowadzonych badań będzie praca doktorska zawierająca obszerny opis i analizę relacji pomiędzy podsystemami gospodarki i prawa w Polce z uwzględnieniem rekomendacji zmian w postaci katalogu niedostosowań, których usunięcie ma zaowocować zmniejszeniem ogółu kosztów transakcyjnych, zwiększeniem faktycznego i odczuwanego bezpieczeństwa obrotu gospodarczego oraz kapitału zaufania społecznego, a co za tym idzie zdynamizować gospodarkę.

Opis korzyści, jakie wynikać będą dla Województwa Kujawsko-Pomorskiego z pracy doktorskiej oraz wdrożenia jej wyników

W „Strategii rozwoju województwa kujawsko-pomorskiego na lata 2007-2020” za pierwsze z działań o charakterze priorytetowym (Działanie 1.1) uznano kreowanie warunków przedsiębiorczości i upowszechniania innowacji. Badania przedstawicieli Nowej Ekonomii Instytucjonalnej dowodzą, iż bez odpowiednich podstaw dla rozwoju przedsiębiorczości – bez sprzyjającego otoczenia instytucjonalnego – potencjał gospodarczy i innowacyjny regionu pozostanie w dużej mierze niewykorzystany. Pisana przeze mnie praca doktorska, analizując otoczenie instytucjonalne z jakim mają do czynienia obecni i przyszli przedsiębiorcy w województwie kujawsko-pomorskim, PRZYCZYNIA SIĘ DO KREOWANIA WŁAŚCIWYCH WARUNKÓW DLA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI. Praca ta dostarcza informacji fundamentalnych z punktu widzenia skutecznego przeprowadzenia przyjętych w Strategii Rozwoju Województwa i Regionalnej Strategii Innowacji działań. Z drugiej strony, praca ta stawia sobie za cel dostarczenie wiedzy o uwarunkowania przedsiębiorczości uzyskanej w regionach do ośrodków decyzyjnych na poziomie kraju. Należy pamiętać, że różnice pomiędzy poziomem produktu krajowego brutto przypadającego na mieszkańca Warszawy i np. Torunia są przeszło dwukrotne, co niesie za sobą konsekwencje dla zrozumienia realnych potrzeb przedsiębiorców z naszego regionu. Korzyścią płynącą z zastosowania wyników tej pracy i dalszych badań w tym kierunku w praktyce może być więc ogólnokrajowa polityka, której świadomym celem będzie:

  1. MINIMALIZACJA KOSZTÓW TRANSAKCYJNYCH W GOSPODARCE, 2. DOSTOSOWANIE INSTYTUCJI PRAWNYCH DO REALIÓW WOLNEGO RYNKU,
  2. UŁATWIENIE PODEJMOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ,
  3. SZCZEGÓLNA OCHRONA DZIAŁALNOŚCI INNOWACYJNEJ I INWESTYCJI W WYSOKIE TECHNOLOGIE oraz know-how potrzebny do jej skutecznego prowadzenia.

Jednymi z beneficjentów takiego wykorzystania pracy byliby m.in. przedsiębiorcy i społeczność województwa kujawsko-pomorskiego. Socjologia gospodarki, podobnie jak Nowa Ekonomia Instytucjonalna – czyli nurt ekonomii zainteresowany instytucjonalnymi uwarunkowaniami rozwoju gospodarczego, definiuje instytucje w sposób szeroki, zaliczając do nich wszelkie „reguły gry w gospodarce”. Choć mogą, to nie muszą one przyjmować postaci sformalizowanych instytucji z zasobami i personelem, aby ułatwiać lub utrudniać prowadzenie działalności gospodarczej. Reguły nieformalne, zakorzenione w kulturze regionu lub subkulturach poszczególnych organizacji, umykają często uwadze decydentów. W sytuacji, gdy reguły formalne, takie jak prawo, są uniwersalne nie tylko dla Polski, ale stają się takie dla całej wspólnoty europejskiej, to INSTYTUCJE NIEFORMALNE DECYDUJĄ CZĘSTO O PRZEWADZE KONKURENCYJNEJ REGIONU. Konkludując, praktyczne wykorzystanie wyników pracy doktorskiej przyniesie ZWIĘKSZENIE KONKURENCYJNOŚCI GOSPODARKI W REGIONIE I JEJ ATRAKCYJNOŚCI DLA INWESTORÓW, ponieważ spowoduje m.in.:

  1. Zwiększenie atrakcyjności działalności na własny rachunek jako wyboru drogi kariery zawodowej dla mieszkańców regionu, w tym – wychodzenia z bezrobocia.
  2. Zwiększenie realnego i odczuwalnego bezpieczeństwa obrotu gospodarczego w regionie, a co za tym idzie szybsze budowanie zasobów kapitału społecznego – społecznego zaufania, którego szczególne braki odczuwamy na skutek kryzysu finansowego – poprzez poprawę relacji i zaufania pomiędzy przedsiębiorcami, a formalnymi instytucjami otoczenia gospodarczego.
  3. Lepszą absorpcję środków unijnych przeznaczonych dla przedsiębiorców, poprzez zmniejszenie kosztów transakcyjnych związanych z ich pozyskaniem.
  4. Większą trwałość przedsiębiorstw, a co za tym idzie – stabilność rynku pracy w regionie, dzięki zmniejszeniu ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej wynikającego z niedostosowania do siebie podsystemów prawa i gospodarki.
  5. Lepszą alokację środków przeznaczonych na rozwijanie instytucji otoczenia biznesu (Działanie 1.1.2), dzięki dokładniejszemu rozpoznaniu rzeczywistych potrzeb przedsiębiorców w tym zakresie.

Praca naukowa współfinansowana ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Budżetu Państwa w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego, Działania 2.6 „Regionalne Strategie Innowacyjne i transfer wiedzy” projektu własnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego „Stypendia dla doktorantów 2008/2009 – ZPORR”

Strona internetowa współfinansowana jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.